جمعه, ۲۷, مرداد ۱۳۹۶

المپیاد شیمی

نگاهی گذرا به المپیاد شیمی

 

در عرصه تعلیم و آموزش علم شیمی کشور در سطح دانش آموزی،آن چه کمتر دیده شده است ، آموزش های عملی و آزمایشگاهی است.این درحالی است که علم شیمی کاربرد های فراوانی در زندگی روزمره دارد و میتوان کارهای بسیار زیادی در سطح دانش آموزی انجام داد.با دو عنصر جذابیت و خلاقیت که در کارهای عملی و آزمایشگاهی علم شیمی وجود دارد میتوان دانش آموزان زیادی را به یادگیری علم شیمی ترغیب کرد. با توجه به این مهم و نیز اهدافی که ذکر کردیم، باید در این زمینه تحول جدی صورت بگیرد
المپیاد شیمی
با توجه به مزایای موجود برای المپیاد های علمی و نیز برگزاری مرحله جهانی،دانش آموزان زیادی ترغیب میشوند که در این المپیاد ها شرکت کنند،ولی دیگر قسمت ها دارای این مزایا نیستند.لذا ما سیر اصلی خودرا مباحث المپیاد شیمی قرار داده ایم.دیگر قسمت ها به درک و فهم بیشتر مطالب المپیاد شیمی کمک خواهد کرد.در واقع دیگر قسمت ها متکی بر مباحث موجود است.
لازم به ذکر است که کسب مدال، بیشتر وسیله ای در جهت ترغیب دانش آموزان به مطالعه و پژوهش در علم شیمی است؛در واقع هدف ما تربیت نیروهای پژوهشگر انقلابی است .
حال در ادامه به بررسی این موضوع می پردازیم.
در ابتدا سخنی از دکتر منصور عابدینی در مورد “تأثیر المپیادهای شیمی در ارتقای سطح علمی رشته شیمی در کشور” عرض میکنیم:
«بررسی های انجام شده نشان می دهد که اقدام وزارت آموزش و پرورش برای شرکت در المپیاد بین المللی شیمی تأثیر مثبتی در ترغیب دانش آموزان برای جدی گرفتن علوم پایه داشته است.دانش آموزان کشورمان طی سیزده سالی که در المپیاد های بین المللی شرکت کرده اند همواره موفق بوده و تیمهای ایران جزو ده تیم برتر قرار می گیرند»
پس برگزاری این المپیاد بر انگیزش علمی دانش آموزان می افزاید و ما را به اهداف خود نزدیک میکند.
مسابقات المپیاد شیمی کشوری در سه مرحله برگزار میشود،که در آخر چهار نفر میتوانند به مرحله جهانی راه پیدا کنند.شرکت دراین مسابقات برای دانش آموزان سال دوم و سوم میسر است.
لذا سیری که در نظر گرفته شده سیری است منسجم و متراکم که هدف گذاری میانی آن موفقیت در مرحله دوم المپیاد کشوری در برهه حساس پایه دوم متوسطه می باشد.
در جزوات ضمیمه به صورت جزئی سیر را توضیح خواهیم داد.
یادگیری پروژه محور چیست؟
یادگیری پروژه محور الگویی است که یادگیری را برمحورپروژه هاسازماندهی میکند.
بنیانهاینظری
یادگیری پروژه محور پیشینه ای طولانی دارد. با پشتیبانی از نظریه “یادگیری با انجام دادن” می توان به مفهومی شبیه یادگیری پروژه محور اشاره کرد. بیشتر افراد دانش را از طریق ارتباط با محیطشان می سازند و ساختار دانش هر فرد با دیگری متفاوت است. در نتیجه در جریان تحقیق، صحبت یا دیگران، یاانجام فعالیت های مختلف، هر فرد در حال یادگیری از طریق ساخت دانش تازه بر مبنای دانسته های قبلی خود است. همانطور که قابل انتظار است، این مفاهیم در واقع پایه های یادگیری پروژه محور و رویکرد آن به آموزش و یادگیری هستند.
یادگیری پروژه محور در ایرانی
با بررسی های صورت گرفته و تحقیقات فراوان پیرامون این موضوع و بازدید از مدارس نمونه ی کشور،به این نتیجه رسیده ایم که این مهم در کشور نقش بسیار کمرنگی دارد.چرا که تعریف پروژه هایی که در سطح علمی دانش آموزی باشد بسیار دشوار است.در بیشتر مدارس که معاونتی به نام “معاونت پژوهشی” وجود دارد،کارهایی صورت میگیرد که به بازی علمی شبیه تر است تا به پژوهش علمی،زیرا پژوهش علمی بایستی همراه با تحلیل علمی باشد.
همانطور که ذکر شد دسته بندی محتوای علمی طوری چیده شده است که هر قسمت دارای مسابقات علمی در سطح کشوری و جهانی است.برای این قسمت شرکت در مسابقات خوارزمی پیش بینی شده است. مطابق با یافته های ما، طرح هایی که در بخش دانش آموزی جشنواره های خوارزمی صاحب مقام می شوند فرآیند توسعه و تکمیل طرح های خود را غالبا بر دوش معلمین جوانی به سرانجام می‌رسانند که خود قبل ترها از آن بنیه علمی قوی در خود بوجود آورده اند. ضمنا در بررسی های صورت گرفته هرچند دانش آموزانی که در دوران دبیرستان در خوارزمی موفقیتی کسب نموده اند با ورود به دانشگاه در ابتدای امر در کارهای عملی از سایر دانش جویان جلوتر می باشند، چرا که در دوران دانش آموزی پروژه های علم محور انجام داده اند،اما در نهایت دانش جویان با بنیه علمی عالی بهتر می توانند از پس حل مسائل دشوار برآیند.
تعریف پروژه:
از دیدگاه ما پروژه باید دارای سه شاخصه اصلی زیر باشد:
۱- پروژه باید پیشنیاز علمی مشخصی داشته باشد به این معنا که دانش آموز مباحثی از علم شیمی را مطالعه کند،سپس با مبنای علمی بتواند پروژه ای را با دید تحلیلی انجام دهد.در واقع این دید،به اصطلاح “پروژه علم محور”، در مدارس کشور وجود ندارد؛چرا که دانش آموزان با دید علمی تحلیلی نمی کند،بلکه با یک واقعه ی علمی آشنا میشوند.اگر این مهم با موفقیت انجام شود بی شک به آن اهداف مذکور خواهیم رسید.
۲- پروژه باید در سطح علمی دانش آموزان باشد.پروژه تعریف شده نباید فرا تر از سطح علمی دانش آموز باشد،چون که موجب دلسردی علمی میشود.برای انجام این پروژه ها دانش آموزان با اساتید راهنمای خود در ارتباط هستند و این کار موجب بهبود سطح علمی پروژه ها میشود.
۳- پروژه تعریف شده باید اقتصادی باشد،به این معنا که پروژه صرفه اقتصادی داشته باشد.در واقع باید پروژه ای تعریف بشود که امکانات آن را داشته باشیم.
۴- پروژه باید مورد ارزیابی قرار بگیرد،چرا که پروژه های تعریف شده بایستی در سطح دانش آموزی باشد.
نحوه ارائه پروژه:
نحوه ارائه پروژه میتواند به صورت زیر باشد:
۱-ارائه به صورت سمینار
۲-ارائه به صورت مکتوب
۳-ارائه به صورت فایل های کامپیوتری(همچون: word,powerpoint,pdfو…)
با توجه به نوع پروژه میتوان روش های ارائه را مشخص کرد.
البته در بین این روش های مذکور،روش ارائه ی سمینار در اولویت است؛چرا که موجب ارتباط بین دانش آموزان و دانشجویان میشود،و نیز باعث جرات علمی میشود.
آزمایش های عمومی و تخصصی:
همانطور که در ابتدا عرض کردیم،یکی از کار های بسیار مهمی که میتوان در آموزش شیمی به کار برد کارهای عملی و آزمایشگاهی است.
ما اعتقاد داریم که اگر کارهای آزمایشگاهی به صورت مطلوب انجام بشود تأثیر به سزایی در یادگیری مباحث شیمی خواهد داشت چرا که مشاهدات عینی تثبیت کننده ی مطالب تدریس شده خواهد بود.
بی شک این مهم با دو عنصر جذابیت و خلاقیت ، در افزایش قدرت علمی و جرأت علمی موثر خواهد بود.
برای انگیزش علمی و دیگر اهداف، می توان دانش آموزان را به شرکت در مسابقات آزمایشگاهی کشوری ترغیب کرد،این مسابقات در سه مرحله منطقه ای،استانی و کشوری برگزار می شود.تا کنون چهارده دوره از این مسابقات برگزار شده است.
آزمایش هایی که مدنظر است دارای ویژگی های زیر می باشد:
۱- آزمایش باید با پیشنیاز علمی همراه باشد به این معنا که دانش آموز در حین انجام آزمایش مطالب تدریس شده را مرور و نیز تثبیت نماید.
۲- آزمایش باید دارای شرح باشد تا دانش آموزان بتوانند به صورت خود محور آزمایش را انجام دهند.
آزمایشهای تعریف شده به صورت عمومی و تخصصی برگزار خواهد شد که آزمایش های عمومی شامل مباحث عمومی شیمی که در کتابهایی همچون : مورتیمر ، سیلبربرگ و… مطرح شده اند میباشد،و در قسمت تخصصی آزمایشهایی مطرح خواهد شد که به صورت تخصصی شیمی فیزیک،شیمی آلی،شیمی تجزیه و شیمی معدنی خواهد بود.
در جزوات ضمیمه شرح آزمایش ها و جزئیات بیشتر خواهد آمد.
پایان.

یک نظر

  1. سلام وخسته نباشید ازتوضیحاتتون. من دانشجوی رشته ی شیمی کاربردی هستم ومی خوام عضو کانون نخبگان شم وفعالیتی داشته باشم لطف کنید راهنمایی کنید خیلی ممنون.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*