جمعه, ۲۸, مهر ۱۳۹۶

معرفی کتاب

در سال جاری کتابی با عنوان “‌همت”‌ به نوشته محمد عزیزی به انتشار رسید که زندگی‌نامه داستانی شهید محمد ابراهیم همت است.

1

محمد عزیزی با اشاره به انتشار کتاب زندگی‌نامه داستانی شهید محمد ابراهیم همت به قلم وی از سوی نشر روزگار گفت: ماجرای این کتاب به دغدغه‌های من درباره نوشتن درباره شهدا بر می‌گردد. اولین کاری که در این زمینه انجام دادم سال ۷۶ بود که زندگی‌نامه شهید محمد حسین فهمیده را در قالب یک رمان نوجوانانه نوشتم که با عنوان شانه‌های خاک منتشر شد. به جز این، رمانی بر اساس زندگی شهید اندرزگو با عنوان سفر صبح هم داشتم که بنیاد شهید شهیدش کرد و خودم این روزها در تدارک تجدید چاپش هستم. چند کار دیگر هم بود که بازنویسی خاطرات شهدا بود اما درباره شهید همت همیشه خودم علاقه داشتم که چیزی بنویسم و مدت‌ها بود که این مساله را دنبال می‌کردم.

وی درباره علت علاقه‌اش به نگارش کتابی با این موضوع گفت: میان شخصیت شهید همت و خودم حس نزدیکی خوش‌آیندی حس می‌کردم، ایشان هم مثل من فرهنگی بوده و با این روحیه در جبهه حاضر شده است. جدای از اینها حماسه‌ای که در او و توسط او شکل گرفت و رشد یافت را خیلی دوست دارم.

محمد عزیزی نویسنده این کتاب گفت: زندگی‌نامه داستانی شهید محمد ابراهیم همت حاصل چندین سال مطالعه میدانی، مشاهده مصاحبه‌ها و فیلم‌های مستند، بررسی اسنادی که از سپاه دریافت کردم و مطالعه همه آثار درباره زندگی این شهید بوده است.

عزیزی ادامه داد: نوشتن این کتاب قریب به ۱۲ سال طول کشید و آن را در سه بخش مجزا به نگارش در آوردم.

مدیر انتشارات روزگار توضیح داد: بخش اول این کتاب با عنوان “به سوی صبح” شامل دوران کودکی و نوجوانی شهید همت تا پیروزی انقلاب را شامل می‌شود. جلد دوم این کتاب که “اندوه سرد” نام دارد مربوط به دوره زمانی می‌شود که شهید همت وارد پاوه می‌شود. این دوره تا زمان حضور او در کردستان ادامه پیدا می‌کند؛ زمانی که با حاج آقا متوسلانی به سمت جنوب می‌روند.

محمد عزیزی ادامه داد: جلد سوم کتاب “دشت‌های سوخته” نام دارد. این بخش از کتاب تقریبا به اندازه دو جلد قبلی حجم دارد؛ چیزی در حدود ۶۰۰ صفحه که زندگی شهید همت را تا زمان شهادت پی می‌گیرد.

عزیزی گفت: در واقع کتاب “همت” سه‌گانه‌ای است که در یک مجلد منتشر شده است. پیشتر نیز قرار بر این بود که این کتاب در سه جلد منتشر شود که بنا به پاره‌ای از مشکلات در نشر این کتاب در ۱۱۴۵ صفحه و در یک مجلد منتشر شد.

عزیزی گفت: زندگی‌نامه داستانی شهید محمد ابراهیم همت در این کتاب بازه زمانی ۱۳۳۳ تا ۱۳۶۲ را شامل می‌شود،

نویسنده کتاب “همت” درباره این شهید گفت: شهید همت به عنوان یک معلم وارد جبهه‌های جنگ شد و چهره فرهنگی این شهید شاخص‌تر از وجهه نظامی‌اش بوده است. اتفاقا شهید همت ابتدا برای کار فرهنگی به جبهه می‌رود اما شرایط طوری پیش می‌رود که ذوب امور نظامی می‌شود.

عزیزی گفت: نگاه شهید همت در سراسر زندگی‌اش نگاهی دلسوزانه، دقیق و فرهنگی بوده است و همین امر انگیزه من برای نوشتن داستان زندگی این شهید بوده است. از طرفی دیگر رها کردن خانواده و زندگی و داوطلبانه به سوی جنگ رفتن کار ساده‌ای نیست و این حرف‌ها شعار نیست.

عزیزی در پاسخ به این سوال که چطور می‌شود که با اینکه شهید همت به عنوان یک عنصر فرهنگی به جنگ می‌رود اما تا مقام سرداری نیز پیش می‌رود گفت: شهید همت به عنوان یک معلم مامور به خدمت می‌شود و همان طور که گفتم شرایط طوری ایجاب می‌کند که او و همرزمانش در جبهه نظامی نیز بجنگند. همچنین این موضوع به هوشمندی این آدم‌ها هم بازمی‌گرد.

محمد عزیزی ادامه داد: در جبهه جنگ بر اثر شهامت‌ها، رشادت‌ها و هوش حواس نفرات است که رده‌های نظامی طی می‌شود و شهید همت نیز جزو این دسته از رزمندگان بود و اگر نه این طور نبود که بخواهد مدارج نظامی را در دانشگاه افسری طی کرده باشد.

عزیزی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا کتاب “همت” توسط دست اندرکاران فیلمی که میرکریمی درباره این شهید ساخته است مطالعه شده، گفت: تا آنجایی که من می‌دانم فیلنامه‌نویس این فیلم یعنی آقای گوهری این کتاب را برای مطالعه گرفتند اما اینکه در این فیلم از کتاب “همت.” استفاده‌ای شده باشد، نمی‌دانم. باید منتظر ماند و دید

کتاب «همت» را نشر روزگار در شمارگان ۳۳۰۰ نسخه در ۱۱۴۵ صفحه و با قیمت ۴۰ هزار تومان منتشر شده است.

 

میان شخصیت شهید همت و خودم حس نزدیکی خوش‌آیندی حس می‌کردم، ایشان هم مثل من فرهنگی بوده و با این روحیه در جبهه حاضر شده است. جدای از اینها حماسه‌ای که در او و توسط او شکل گرفت و رشد یافت را خیلی دوست دارم.

در بخشی از این کتاب می‌خوانیم:

«ابراهیم به آسمان نگاه کرد. روشن و مهتابی و غرق در سکوت. ساعتی بود که صدای هیچ گلوله‌ای شنیده نمی‌شد. ابراهیم نفسی به آرامی کـشید و گفت:

-“این شب‌های…و شب‌هایی…که این نیروها راه می‌افتند برای عملیات، شما حس می‌کنید که بر سر همه‌شان انگار فرشته و مَلِک در حرکت است؛انگار آدم لمس می‌کند. یک صحنه‌هایی این بسیجی‌ها می‌آفرینند توی این جبهه‌ها که شاید اگر در صدر اسلام نگاه کنیم که اصحاب آقا اباعبدالله ۷۲ تن بیشتر بودند؟۷۲ تا اسوه و نمونه توی آن زمان تشیّع بیشتر وجود نداشتند. از آن ۷۲ تا ۷۳ هم…(جمع می‌گویند نداشتند) الآن شما نگاه می‌کنید توی هر لشکری توی هر گردانی نگاه می‌کنید ۷۲ تا خیلی زیادتر هستند. من چند چـشمه برایتان می‌گویم در این عملیاتی که داشتیم که خیلی عجیب است که خدا شاهده انسان این‌قدر عاشق معشوق‌اش باشد که تا این حد مایه بگذارد که می‌دانیم هرچه انسان بیشتر دوست بدارد بیشتر عشق بورزد، بیشتر توان می‌دهد.”

یک لحظه صبر می‌کند. انگار پرده‌ای جلوی چشمانش بوده است که آرام آرام دارد کنار می‌رود. به دقت نگاه می‌کند.

رضا جلوچـشمش ایستاده است. بچه‌ها یک صف طولانی پشت سرش. لباس پوشیده و مسلّح. آماده‌ی عملیات. رسیده‌اند به میدان مین. فرصت پاکسازی نیست. اگر معطل کنند، گردانی که پیش از آن‌ها رفته و بادشمن درگیر شده، نابود می‌شود. صدها نفر شهید می‌شوند و هزاران خانواده، آرزوهاشان بر باد می‌رود.

رضا نگران است. می‌خواهد برود و اضطراب دارد. اما نمی‌تواند بماند. مادرش کمی آن طرف تر خودش را روی قبر می‌اندازد و ضجّه می‌زند. خواهرش موی می‌کَنَد و صورتش را ناخن می‌کشد و”رضا. رضا” می‌کند. پدرش سیاه پوشیده و به پـسرش می‌اندیشد. رضا امّا می‌رود. دست دراز می‌کند تاسیم خاردار را بگیرد.

همت حرفش را ادامه می‌دهد:

“چه‌قدر این‌قدر انسان‌ها باید عاشق باشند که به این حد مایه بگذارند در این محل‌هایی که عملیات داشتیم چون دشمن موفق شده بود میدان مین را سیم خاردار بکشد می‌گویند که…بعد یکی از عزیزان بسیج می‌خواهد روی سیم خاردار…سیم خاردار تیز بوده و بدنش را اذیت می‌کرده، منتها…”

رضا دستش را می‌گذارد روی سیم خاردار. سیم تیز است و دستش را جر می‌دهد. گرمای خون را روی انگشتانش حس می‌کند. بچه‌ها پشت سرش منتظرند. مادرش جیغ می‌کشد:

-“رضا جان، کجا کشته شدی مادر جانم؟ با تیرِ کدام ظالم؟”

رضا دوباره سیم را محکم‌تر از قبل می‌چسبد و روی آن دولا می‌شود. لباس‌هایش جر می‌خورند و شکمش خراش برمی‌دارد. رضا دولا می‌شود و مین را برمی‌دارد. نه، برنمی‌دارد. . آهسته خودش را روی آن می‌اندازد و به بچه‌ها می‌گوید که پا بگذارند روی کمرش و رد بشوند. اولین نفر که با پوتین از روی کمر رضا رد می‌شود، درد را بیش از رضا در پشت خود حس می‌کند.

پشتش زیر دومین و سومین و…پاهایی که از روی او می‌گذرند، می‌شکند. صدای”ترق” شکستن استخوان‌های خودش را می‌شنود. کمر پدرش هم شکسته است انگار که می‌افتد و نمی‌توانند از کنار قبر رضا بلندش کنند.

– الله اکبر!

همت ادامه می‌دهد:

“و دستش را یک جوری می‌گیرد که مین منفجر نشود بعد…سیم خاردار از آن سیم خاردارهای ضربدری بوده است، نه از این سیم خاردارهای گرد و…بعد می‌گوید از روی من رد شوید بعد بسیجی‌ها پا می‌گذارند روی پشتش و از سیم خاردار رد می‌شوند و دست آخر دیگر فشار به او می‌آید، سینه‌اش می‌ماند روی مین. مین منفجر می‌شود و همین جور روی سیم خاردار به شهادت می‌رسد. خیلی عشق می‌خواهد شوخی نیست.

 

 

“دست خدا” خاطرات سرهنگ قاسمعلی زارعی است از زندگی و مبارزاتش در صحنه جنگ که به همراه خاطراتی از همرزمان و فرمانده‌هانش از جمله شهید ستار ابراهیمی در قالب داستان روایت شده است.

دست خدا. قاسمعلی زارعی. انتشارات سوره مهر. چاپ اول. تهران: ۱۳۹۳٫ ۲۵۰۰ نسخه.۴۹۶ صفحه . قیمت: ۱۶۹۰۰تومان.

3

« امید دوباره زبان از سر گرفت و گفت:” ای خدا! داخل معراج شهدای اهواز دنبال عباس می‌گشتم، جنازه لطفعلی را پیدا کردم. برارم! کی به تو شلیک کرد؟ کی دلش آمد؟ ای خدا! دو برارم، بازوهایم، کمرم شکست. ای خدا! به بچه‌های یتیم عباس برسم یا یتیم‌های لطفی؟»[۱]

موضوع و ساختار داستان

«دست خدا» خاطرات سرهنگ قاسمعلی زارعی، همرزم شهید حاج ستار ابراهیمی است. زارعی در این کتاب، خاطرات خود و همرزمانش را به زبانی شیوا و گاهی بازیگوشانه و شوخ طبعانه روایت می‌کند. خاطراتی از تنگه مرصاد، اردوگاه چهارزیر، تنگه حسن آباد، سرپل زهاب و مکان‌هایی دیگر که در آن جنگیده و روزهای تلخ و شیرینی را سپری کرده است.

در این داستان طبیعت قصرشیرین و خانه‌های ترکش خورده و کوهستان‌های پرپیچ و خم به خوبی به تصویر کشیده شده‌اند. همچنین در این کتاب با زندگی و خاطرات داریوش گل محمدی، شهید جعفر یعقوبی و شهید حاج ستارابراهیمی نیز آشنا می‌شویم.

نویسنده خاطراتش را همانطور که دخترش از او می‌خواهد، نوشته است.” بابا طوری بگو تا بتوانم برای دوستانم هم تعریف کنم.” داستان از ولی‌آباد که زادگاه نویسنده است شروع می‌شود، از تابستان سال ۵۸ و مزرعه کشاورزی و در سه بخش ادامه پیدا می‌کند. بخش نخست مربوط است به حضور راوی در جنگ به عنوان یک بسیجی ساده و بخش دوم به فعالیتش در تیپ انصار در سال ۶۳مربوط است. در بخش پایانی کتاب به مسئولیت‌هایش در بنیاد تعاون سپاه اشاره دارد. حاج ستارابراهیمی به عنوان فرمانده مستقیم زارعی در گردان ۱۵۵ لشکر انصار است که بیشترین خاطرات کتاب به خاطراتی از وی و لحظه شهادت اختصاص دارد.

 

نویسنده در پایان کتاب بخشی آورده که در آن می‌نویسد: خاطراتم هنوز ادامه دارد، لحظه به لحظه با یادآوری‌شان به نقطه‌ای خیره می‌شوم و آه می‌کشم و اشک می‌ریزم. اعضای خانواده‌ام هم به عرق شدن‌های گاه و بی‌گاه من در دریای پر تلاطم ذهنم عادت کرده‌اند.

قاسمعلی زارعی خاطراتش را از دوران نوجوانی‌اش در روستای ولی‌آباد ازتوابع شهرستان اسدآباد آغاز می‌کند.هنگامی که به عنوان یک چوپان ساده در روستا مشغول بوده و سپس برای کارگری به تهران می‌آید. او در نوجوانی لباس رزم می‌پوشد و به دنبال آرمان‌هایش به جبهه‌های جنگ می‌رود.

انگیزه شکل گیری کتاب

سرهنگ قاسمعلی زارعی درباره کتابش می‌گوید: انگیزه من برای نوشتن کتاب به سال ۷۸ و در بازدید از مناطق عملیاتی بر می‌گردد که احساس کردم باید نقش شهدا و رزمندگان دلاوری را که در دفاع مقدس گمنام مانده‌اند بازگو کنم. خواننده با خوانش این اثر در جای جای کتاب دست خدا و تقدیر الهی را احساس خواهد کرد، در واقع من بر این باورهستم که دست خدا در تمام لحظات جنگ همراه من بوده است.

وی همچنین اضافه می‌کند: سعی کرده‌ام در بیان خاطرات صداقت داشته و از غلو و مبالغه بپرهیزم، لذا شجاعت، دلیری و حتی ترس و وحشت در جنگ را صادقانه بیان کرده‌ام که فکر می‌کنم از این جهت برای مخاطب جذاب باشد.

نویسنده در پایان کتاب بخشی آورده که در آن می‌نویسد: خاطراتم هنوز ادامه دارد، لحظه به لحظه با یادآوری‌شان به نقطه‌ای خیره می‌شوم و آه می‌کشم و اشک می‌ریزم. اعضای خانواده‌ام هم به عرق شدن‌های گاه و بی‌گاه من در دریای پر تلاطم ذهنم عادت کرده‌اند.

محتوای کتاب

کتاب شامل سی و دو فصل است که اسامی برخی از فصل‌ها عبارتند از: پیش نوشتار، تحرکات ضد انقلاب، آغاز جنگ تحمیلی، خبر شهادت حاجی قربان، تشکیل پرونده، شروع آموزش نظامی، بهشت برین، مراسم تشیع شهدای قراویز، بمباران همدان در روز قدس و…

در پایان کتاب نیز عکس‌ها و تصاویری از صحنه‌های جنگ و رزمندگان پیوست شده است.

 

مرد رویاها

مرحوم دکتر چمران دست‌نوشته‌های عجیبی از خودش به‌جا گذاشته، حوادث عظیمی رو آفریده، تاثیر تعیین کننده‌ای در تاریخ داشته… ولی اینها مهم‌ترین کار او نیست؛ مهم‌ترین کار او، آدم‌هایی ا‌ست که ساخته. و اون آدم‌ها رو نمیشه در اینجا جمع‌آوری و آرشیو کرد.

4

پاراگراف بالا از بندهای ابتدایی کتاب «مرد رویاها» اثر سیدمهدی شجاعی است که به شرح دوره‌ای از زندگی شهید دکتر مصطفی چمران می‌پردازد. این کتاب به صورت یک فیلمنامه ۱۳ قسمتی نگارش یافته و همچون دیگر فیلمنامه‌های سیدمهدی شجاعی توانسته جایگاه خوبی را در میان آثار وی به دست آورد. «بدوک»، «چشم خفاش» «کمین» و «مسافر کربلا» از جمله فیلمنامه‌های نوشته‌شده توسط شجاعی است و وجود فیلمنامه‌های دیگر در کارنامه شجاعی و همچنین نام وی روی جلد کتاب سبب می‌شود تا بتوان به «مرد رویاها» اعتماد کرد. «مرد رویاها» به دوره‌ای از زندگی شهید چمران اشاره دارد که کمتر مورد توجه نویسندگان و خوانندگان قرار گرفته است. زندگی در آمریکا، مصر و لبنان ۳‌دوره از زندگی مبارزاتی دکتر مصطفی چمران است که به قلم شجاعی در برابر دیدگان خواننده به تصویر کشیده شده است؛ دوره‌هایی که هرکدام دارای ویژگی‌هایی بوده که زندگی چمران را متمایز و او را به مرد خدا تبدیل کرده است. گفتنی است علاوه بر این ۳‌مقطع زمانی به هم پیوسته، نویسنده با استفاده از توانایی‌های قلمش، گریزی به دوران کودکی و نوجوانی چمران زده و سختی‌هایی را که در رسیدن به موفقیت تحمل کرده، به مخاطب نشان می‌دهد. «پیرمردی بدون بالاپوش در گوشه خیابان زیر برف کز کرده. نوجوانی به هنگام عبور، چشمش به پیرمرد می‌افتد و پاهایش سست می‌شود. نوجوان پالتویش را در می‌آورد و به نحوی که دیده نشود، به سمت پیرمرد می‌رود و از پشت آن را روی دوش پیرمرد می‌اندازد و به سرعت دور می‌شود؛ با یک تا پیراهن. پیرمرد برمی‌گردد اما روی نوجوان را نمی‌بیند.

چمران: من به اون پالتو احتیاج داشتم، پالتوی دیگه‌ای هم نداشتم. اون شب سرمای سختی خوردم و چند روز بستری شدم. ولی خوشحال بودم از اینکه تونستم رضایت خدا رو به دست بیارم.

پروانه(دختری که چمران با او ازدواج می‌کند): ولی این شیوه‌ای نیست که بشه باهاش یه عمر زندگی کرد.

چمران: این اون شیوه‌ایه که من دوست دارم باهاش یه عمر زندگی کنم و این اون چیزیه که برای تو قابل پذیرش نیست.

همچنین در «مرد رویاها»، به جوانی چمران که دانشجوی فیزیک پلاسما در آمریکا است، پرداخته شده؛ دانشجویی که در کنار تحصیل علم دست از ظلم‌ستیزی برنداشته و مبارزه علیه رژیم پهلوی را در کشوری که خود را مهد دموکراسی و حقوق بشر می‌داند، در برنامه‌های خود قرار می‌دهد.

ادبیات «مرد رویاها» که بسیار دلنشین و گیرا است، حکایت از توانمندی نویسنده در خلق موقعیت‌های داستانی دارد و خواننده را به یاد آثار قبلی این نویسنده چون «کمی دیرتر» یا «کشتی پهلو گرفته» می‌اندازد.

چمران که روحی آسمانی دارد در برابر نابرابری‌ و ظلم سکوت نمی‌کند و حرف خود را به هر نحوی که بتواند به گوش جان‌های خفته می‌رساند. اقدامات مصطفی چمران در برابر ستم و تجاوز رژیم پهلوی، موجب عصبانیت مسوولان ایرانی در آمریکا می‌شود که با توجه به حمایت رسانه‌ای ایالات متحده از شاه ایران و با مد‌نظر داشتن تطمیع رسانه‌های آمریکایی از سوی ایران، آنها اخبار مخالفت ایرانیان در برابر سیاست‌های شاه ایران را پوشش نمی‌دهند و همین اتفاق موجب می‌شود مصطفی به همراه دوستانش مدل اعتراض را عوض ‌کند. او و دوستانش در یک راهپیمایی ۵۰ کیلومتری از شهر بالتیمور تا مرکز اسلامی شهر واشنگتن، به سیاست‌های شاه ایران و در بند نمودن مخالفان این سیاست‌ها در زندان‌های ساواک اعتراض می‌کنند که با بازخورد رسانه‌ای بسیار گسترده‌ای روبه‌رو می‌شود و حتی مردم شهرهای مختلف که این گروه در حال گذر از آن است نیز آنها را مورد تشویق قرار می‌دهند و برای‌شان موفقیت آرزو می‌کنند. چمران، بیشتر اوقات در فعالیت‌های سیاسی شرکت می‌کند و این رفتار او مورد توجه اساتید و دوستانش نیز قرار گرفته است و به وی توصیه می‌کنند دست از این رفتار بکشد و به زندگی و کارش توجه بیشتری بکند. او با توجه به توانایی علمی بسیار بالا با یک پیشنهاد کاری خوب و پردرآمد رو‌به‌رو می‌شود اما تصمیم می‌گیرد به مصر سفر کند و آنجا آموزش نظامی ببیند. در این کتاب، شجاعی با استفاده از نحوه نگارش فیلمنامه، روایتی تصویری را در ذهن مخاطب خلق می‌کند و مخاطب را در خلق تصاویر ذهنی یاری می‌رساند.

ادبیات «مرد رویاها» که بسیار دلنشین و گیرا است، حکایت از توانمندی نویسنده در خلق موقعیت‌های داستانی دارد و خواننده را به یاد آثار قبلی این نویسنده چون «کمی دیرتر» یا «کشتی پهلو گرفته» می‌اندازد. همچنین استفاده از تکه‌های زبانی مختص شخصیت‌ها، به داستان واقعیت بیشتری بخشیده و این حس را در خواننده به وجود می‌آورد که با یک چمران واقعی رو‌به‌رو است. توجه به جزئیات و استفاده از حالات و لحظاتی که می‌تواند در قرابت خواننده با متن تاثیر داشته باشد از دیگر نکات کلیدی و برجسته این کتاب است که مخاطب را با حال و هوای عرفانی چمران بیشتر آشنا می‌کند.

چمران پس از سفر به مصر و با کمک‌های جمال عبدالناصر، دوره‌های نظامی بویژه جنگ‌های نامنظم را در پادگانی در مصر می‌گذراند. سپس به دلایل سیاسی که در کتاب به آن اشاره شده، مصر را به مقصد آلمان ترک می‌کند و از آنجا، بعد از آشنایی با امام موسی صدر راهی لبنان می‌شود. چمران در لبنان، با کمک سیدموسی صدر به تأسیس جنبش «امل» (مخفف عبارت افواج مقاومت لبنان) مبادرت می‌کند و نوجوانان و جوانان لبنانی بخصوص شیعیان را با آموزش‌های مختلف برای مبارزه در برابر نیروهای رژیم صهیونیستی آماده می‌کند. شجاعی در این کتاب با هنرمندی ویژه‌ای که خاص قلم اوست، توانسته تصویری از چمران را به رخ مخاطب بکشد که بسیار گیرا و جلب توجه کننده است. شجاعی با اشاره به مبارزه مسلحانه علیه رژیم پهلوی و مخالفت چمران با این روش به علت اینکه امام خمینی(ره) با این سیاق مخالف است، نشان می‌دهد چمران، به پیروی از رهبر انقلاب در جریان مبارزات باور عمیق دارد. او چمرانِ شیعه، پیرو ولی فقیه، مبارز، مطیع دستورات الهی، راضی به قَدَر الهی و در یک کلام چمران میانه‌رو را نشان داده و تمام جوانب او را برای مخاطب روایت کرده است؛ چمرانی که تاب دیدن گریه و اشک کودکان شیعه را ندارد، خود را مقصر می‌داند و در پیشگاه الهی ناله می‌کند. متن این کتاب دارای جذابیت‌های بسیاری است که مخاطبان با سلیقه‌های گوناگون را جذب خواهد کرد. شرح زندگی و ازدواج اول چمران با پروانه، عارف بودن و مناجات‌های شبانه‌اش، مبارزات وی، همکاری با امام موسی صدر و همچنین روایت بخش‌هایی از زندگی چمران از دوران کودکی و نوجوانی یک روایت منسجم و زیبا را خلق کرده که مخاطب با آن ارتباط برقرار می‌کند. کتاب”مرد رویاها”دریچه‌ای تازه از شخصیت شهید دکتر مصطفی چمران، این مبارز انقلابی را پیش روی خواننده باز می‌کند که از سوی انتشارات نیستان در ۵۲۵ صفحه و با قیمت۲۵۰۰۰ تومان روانه بازار نشر شده است

 

 

 آن بیست و سه نفر

“آن بیست و سه نفر” خاطرات دوران اسارت احمد یوسف‌زاده، یکی از نوجوانان به اسارت گرفته شده در جنگ ایران و عراق است که در عملیات بین المقدس دستگیر می‌شوند.

آن بیست و سه نفر. احمد یوسف‌زاده. انتشارات سوره مهر. چاپ اول. تهران: ۱۳۹۳٫ ۲۵۰۰ نسخه.۴۰۸ صفحه. قیمت: ۱۳۹۰۰تومان.

5

« برخلاف تصورمان ابووقاص خیلی آتشی نشد. گفت:” پس شما می‌خواید قهرمان بازی در بیارید! شما می‌خواید مثل بابی ساندز مشهور بشید! ولی کور خواندید. همین جا از گرسنگی می‌میرید. صداتون از این دیوار هم اون طرف تر نمی‌ره. ” این را گفت و از زندان خارج شد. جمع شدیم دور هم. یک گام جلو افتاده بودیم. احساس پیروزمندانه‌ای داشتیم. گذشته از این، تهدید شکنجه با آب جوش هم عملی نشده بود. امیدوار بودیم تا آخر راه پیش برویم. [۱]

موضوع داستان

آن بیست و سه نفر در واقع خاطرات بیست و سه نوجوانی است که در عملیات بیت المقدس به اسارت نیروهای عراقی درآمدند. احمد یوسف‌زاده، یکی از آن نوجوانان است که پس از آزادی خاطراتش را در این کتاب به تصویر کشیده است.

بیست و سه نوجوان پس از دستگیری به کاخ صدام حسین منتقل می‌شوند و با وی دیدار می‌کنند. صدام حسین از دیدن آنها متعجب می‌شود. وی به آنها می‌گوید آزادشان خواهد کرد تا بروند درس بخوانند و دکتر ومهندس بشوند و بعد از آن برایش نامه بنویسند. در آن جلسه صدام حسین به آنها می‌گوید اکنون باید در کلاس درس باشند نه در جبهه و اظهار می‌دارد کودکان دنیا کودکان ما هستند.

صدام حسین با این حال نوجوانان را وادار به اعتراف اجباری می‌کند و از آنها می‌خواهد بگویند به اجبار حکومت ایران به جنگ واداشته شده‌اند. نوجوانان دست به اعتصاب غذایی می‌زنند و پس از پنج روز بی غذایی و بی آبی نیروهای عراقی مجبور می‌شوند آنها را نزد سربازهای اسیر ایرانی در اردوگاه رمادی بفرستند. از آنجا نیز به اردوگاه موصل و بین القفسین فرستاده می‌شوند و دوران طولانی اسارت را می‌گذرانند.

این خاطرات بیشتر مربوط به بخش نخست اسارت آنان است. در این اثر خاطرات همه این بیست و سه نفر به شکل داستانی و با تعلیق‌های روایی به تصویر کشیده می‌شود. این کتاب حاوی خاطرات و رشادت‌های نوجوانان رزمنده‌ای است که مقاومت را ترجیح می‌دهند و حماسه بزرگی می‌آفرینند.

چند کلامی درباره بیست و سه نوجوان رزمنده

بیست و سه نوجوان رزمنده در سال ۱۳۶۱ در عملیات بیت المقدس توسط نیروهای عراقی دستگیر می‌شوند. عملیاتی که منجر به آزادسازی خرمشهر می شود. در پی این عملیات خشم صدام حسین بالا می‌گیرد. اکثر این نوجوانان از بچه‌های کرمان هستند و از تیپ ثارلله داوطلب جنگ شده بودند. این نوجوانان پس از اینکه وارد کاخ صدام می‌شوند مورد بازجویی قرار می‌گیرند. صدام حسین آنان را وادار به بیان اعتراف های اجباری می‌کند و از آنان می‌خواهد اجباری بودن اعزام نوجوانان به جبهه‌های جنگ در ایران را تایید کنند. کاری که می‌توانست افکار عمومی جهانیان را بر علیه ایران تشدید کند. این اعترافات می توانست همچنین افکار عمومی را در جهت خواسته‌های رژیم بعث عراق تغییر دهد و دنیا را با آنها همسو کند.

نویسنده کتاب که خود یکی از نوجوانان به اسارت کشیده شده است می‌نویسد: دلیل این جنگ روانی این بود که عراقی‌ها در جریان عملیات بیت المقدس شکست سختی خورده بودند و قصد داشتند آن شکست را جبران کنند. صدام حسین پیش از عملیات گفته بود اگر ایران بتواند خرمشهر را آزاد کند من کلید بصره را به ایران تحویل خواهم داد. زمانی که بعثی‌ها خرمشهر را از دست دادند، این پروژه را برای فرار از شکست خود ترتیب دادند و در روزنامه‌های عراقی اکاذیبی را به ما نسبت دادند.

 

این خاطرات بیشتر مربوط به بخش نخست اسارت آنان است. در این اثر خاطرات همه این بیست و سه نفر به شکل داستانی و با تعلیق‌های روایی به تصویر کشیده می‌شود. این کتاب حاوی خاطرات و رشادت‌های نوجوانان رزمنده‌ای است که مقاومت را ترجیح می‌دهند و حماسه بزرگی می‌آفرینند.

چگونه نوجوانان با جنگ روانی صدام حسین می‌جنگند

نوجوانان برای فرار از این جنگ روانی دست به اعتصاب غذایی می‌زنند و پنج روز کامل آب و غذا نمی‌ خورند. آنها با اعتصاب خود یک بار دیگر صدام حسین شکست می‌دهند. نوجوانان زندان بغداد را ترک می‌کنند و اردوگاه‌های دیگر نزد سایر سربازهای اسیر ایرانی فرستاده می‌شوند.

در حاشیه دیدار با صدام حسین

صدام حسین به همراه دخترش از این بیست و سه نوجوان دیدار می‌کند و با آنها عکس می‌گیرد که همین عکس‌ها دست آویز روزنامه‌های عراقی می‌شود. احمد یوسف‌زاده پس از آزادی برای صدام حسین نامه‌ای می‌نویسد و وی را محکوم می‌کند که بر سر کودکان حلبچه گاز خردل ریخته و امیرشاه پسندی نوجوان پانزده ساله کرمانی را با سخت‌ترین شکنجه‌ها آزار داده است. کاری که با ادعاهایش مبنی بر این که کودکان دنیا کودکان ما هستند در تناقض است. احمد یوسف‌زاده این نامه را در سال ۱۳۷۵ برای صدام حسین می‌نویسد که ضمیمه کتاب است.

چگونگی شکل گیری این داستان

نویسنده در مقدمه کتابش می‌نویسد: “ماجرای این بیست و سه نفر اتفاقی است که در هیچ جنگی رخ نداده است.”

احمد یوسف ‌زاده این ماجرا را در سال ۱۳۷۰ یعنی یک سال پس از آزادی‌اش به رشته تحریر در می‌آورد. ماجرا توسط یکی از جوانان نوشته می‌شود و به کتابی کم حجم در می‌آید. پس از آن در سال ۱۳۸۵ داستان این کتاب توسط مهدی جعفری به مستندی سیزده قسمتی در می‌آید که از شبکه چهار پخش می‌شود. وقایع کتاب مربوط به سی سال پیش است و نگارش آن بر اساس دست نوشته‌های نویسنده و همچنین فیلم مستند مهدی جعفری است که حاوی ساعت‌ها مصاحبه با گروه بیست و سه نفری است. در این کتاب فقط به هشت ماه از هشت سال و سه ماه و هفده روز اسارت این نوجوانان است و باقی سال‌های اسارت در رمادی، موصل و بین القفسین هنوز به رشته تحریر در نیامده است. تقسیم بندی کتاب فصل‌های سال را نمایندگی می‌کند. یعنی در چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان روایت می‌شود که همگی مربوط به سال ۱۳۶۱ است. از این بیست و سه نفر ۱۶ نفر اهل کرمان هستند و در حال حاضر تنها یکی از آنها چشم از جهان فرو بسته است.

عناوین کتاب

این کتاب حاوی یک پیش فصل است که شامل هفت بخش کوتاه به عنوان مقدمه داستان است و چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان. در پایان کتاب نیز نامه احمد یوسف زاده به صدام حسین و تعدادی عکس از روزنامه‌ها و گروه بیست و سه نفره ضمیمه شده است..

 

 دغدغه ها و اشارات رهبری درباره فلسطین

«فلسطین از منظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی» و «بیانات رهبر انقلاب در نخستین اجلاس بین‌المللی بیداری اسلامی و پنجمین اجلاس بین المللی حمایت از انتفاضه مردم فلسطین» دو عنوان کتابی است که منعکس‌کننده پیام و اشارات رهبری درباره ماهیت رژیم صهیونیستی هستند.

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 75

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 75

 

این دو کتاب را انتشارات انقلاب اسلامی منتشر کرده است

کتاب «فلسطین از منظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی» به کوشش سعید صلح میرزایی مروری بر دیدگاه ایشان درباره مساله فلسطین است که به همراه مقدمه‌ای از دکتر علی‌اکبر ولایتی به اهمیت فلسطین و نقش و جایگاه آن در امت اسلامی پرداخته است. در این کتاب علاوه بر انتشار بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌های نمازجمعه تهران در تاریخ ۱۷مرداد ۱۳۵۹ (دومین روز قدس) در ۸ بخش با عنوان‌های کلیات، شکست‌ها و پیروزی‌ها، مسئولیت‌ها، جنایات، راه حل‌ها، قهرمان‌ها، روشنگری و آینده روشن به مرور بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون مساله فلسطین پرداخته است.

در مقدمه این کتاب دکتر علی‌اکبر ولایتی با اشاره به استحکام و گسترش زنجیره مقاومت نوشته است: «امروز این خط مقاومت که از ایران شروع شده از عراق، سوریه، لبنان، اردن، غزه، ساحل غربی، مصر، لیبی، تونس، الجزایر، مراکش، سودان، یمن، بحرین، پاکستان و افغانستان می‌گذرد. موج جدید بیداری اسلامی که کلید آن توسط حضرت امام (ره) زده شد و در زمان حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ادامه پیدا کرد، امروز قوی‌تر از هر روز دیگر به جلو می‌رود و همگی قیام‌کنندگان در اهداف ذیل با جمهوری اسلامی ایران همراه هستند؛ سرنگونی استبداد داخلی، قطع دست آمریکا و متحدینش از کشورهای مسلمان، بازگشت ارزش‌های اسلامی، تاسیس مردم سالاری دینی و آزادی نهایی تمامی سرزمین فلسطین.

تمامی بیانات مقام معظم رهبری در حوزه فلسطین در این کتاب تا تاریخ چاپ تدوین شده است. به طوری که اگر محقق و پژوهشگری نیاز به پیگیری فرمایش‌های رهبری داشته باشد، مراجعه به این کتاب نیاز او را برطرف خواهد کرد. همچنین این کتاب کمک بسیار خوبی به نظریه‌پردازی مساله فلسطین می‌کند، چرا که چندین نظریه مهم سیاسی درباره مساله جهان اسلام در این کتاب ذکر شده است که می‌توان بر اساس آن‌ها یک جریان فکری راه‌اندازی کرد. کتاب «بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در نخستین اجلاس بین‌المللی بیداری اسلامی و پنجمین اجلاس بین‌المللی حمایت از انتفاضه مردم فلسطین» بر اساس نظرات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب درباره انتفاضه و نهضت بیداری اسلامی بر دو محور و موضوع تدوین شده است.

در بخش نخست به این کتاب به بیداری اسلامی، قیام‌ها و انقلاب‌های جهان اسلام، پیش زمینه تاریخی، تاثیر انقلاب اسلامی ایران، سه نقطه اساسی در بررسی نهضت کنونی، اصول انقلاب‌های کنونی، آسیب ها، خطرها و توصیه‌ها را مدنظر قرار داده است. موضوع دوم مورد بحث در کتاب فلسطین مساله اول و مشترک بین کشورهای اسلامی، مشخصات منحصر به فرد مساله فلسطین، اسرائیل؛ پایگاه نظامی امنیتی و سیاسی استکبار در قلب سرزمین‌های اسلامی، انقلاب اسلامی و مساله فلسطین، بیداری اسلامی و مقاومت اسلامی، مساله فلسطین، مذاکرات سازش؛ توطئه استکبار و دولت‌های وابسته عرب، درس‌های گذشته و نقشه راه آینده را در بر می‌گیرد.

 

 

کتاب آداب الطلاب و آفات الطلاب

سلسله مباحث حوزوی

8

 

امیر المومنین علی (ع): علم و دانش، آدم پست را بلند مرتبه می سازد، و ترک آن انسان بلند مرتبه را پست می گرداند.(بحار ج ۷۸ ص ۶)

کتاب دو جلدی آداب الطلاب و آفات الطلاب مجموعه سخنان و تجربیات عالم ربانی و معلم اخلاق، حضرت آیت الله حاج شیخ احمد مجتهدی تهرانی است که قریب ۶۰ سال از عمر شریف خود را جهت تعلیم و تربیت طلاب علوم دینیه سپری کرده اند. مطالب این کتاب در مدت پنج سال به همت یکی از شاگردان این عالم ربانی ، حجت الاسلام شاکر برخوردار فرید جمع آوری و تنظیم گردیده است. آداب و رسوم مطرح شده در این کتاب، از حالت دستورات خشک و آئین نامه ای خارج، و به صورت حکایات شیرین، و با زبانی ساده و بدون به کار بردن کلمات مشکل و سخت آورده شده است  و در کنار آن بیش از ششصد حدیث با ذکر منابع و با اعراب گذاری و ترجمه آن به مناسبت های مختلف گنجانیده شده است.

آیت الله مجتهدی تهرانی:

طلاب علوم دینیه احتیاج به استاد اخلاق دارند، در غیر اینصورت همانطور که آیه الله می شویم، نفس اماره ما هم آیه الله می شود، بلکه او آیه الله العظمی می شود.

پس باید یک استاد اخلاق باشد تا طلبه بداند که چگونه نفس را کنترل و سرکوب نماید.

برای اینکه این کتاب، بیشتر مورد استفاده و اطمینان خوانندگان محترم قرار گیرد،‌اسناد و مدارک آن اعم از احادیث و روایات و غیره، پس از تفحص و جستجو در میان کتب مختلف، در پاورقی ذکر شده است. در این کتاب اگر چه به بیان آداب و آفات طلبگی پرداخته شده است اما به جهت بیان روان و شیوای آن و نیز حکایات آموزنده  می تواند مورد استفاده علاقمندان نیز قرار گیرد. با هم یکی از آداب مطرح شده در این کتاب را که در بیان اهمیت نماز اول وقت می باشد از صفحه ۳۷۹ جلد اول کتاب  (آداب الطلاب) مرور می کنیم:

 

نماز اول وقت: می گویند چرا شیعه نماز اول وقت نمی خواند.

برادران عزیز، اول اذان همه کارها را تعطیل کنید. اگر بازاری هستید، نمی خواهید مغازه را ببندید، داخل مغازه نماز بخوانید،  یکی از بازاری ها، یک روز خودش در مغازه نماز می خواند و شاگردش را به جماعت می فرستاد و یک روز برعکس، اگر نمازت را اول وقت بخوانی خدا همه کارهایت را سر و سامان می دهد و در ضمن خواندن، حضور قلب را هم رعایت کن. باید حضور قلب را از خدا بخواهی. آیت الله سید عبد الهادی شیرازی قبل از تکبیره الاحرام، عرضه می داشتند: السلام علیک یا ابا عبد الله، این هم در حضور قلب موثر است. مطلب دیگر اینکه فکر کن آخرین نمازی است که می خوانی، آن وقت شروع به نماز کن و این خیلی تاثیر دارد.

گویند شخصی که اهل روستا بود سه کار داشت یکی اینکه گندمش را به آسیاب داده بود برای آرد کردن، و باید زود می گرفت، دوم اینکه الاغش گم شده بود و باید دنبال آن می رفت و سوم اینکه نوبت آب دادن زمینش بود و باید باغش را آب می داد، و در همان حال دید وقت اذان است، گفت حالا نماز را بخوانیم، خدا بزرگ است و توکل بر خدا کرد. نماز را که خواند شخصی آمد و گفت: فلانی گندم شما را آسیابان، اشتباها زودتر آرد کرده و من برایت آورده ام. چون مشغول تعقیبات نماز شد، شخصی سرش را داخل مسجد کرد و گفت باباجان چرا نیامدی باغت را آب بدهی، ما باغت را آب دادیم، نماز دوم را که خواند خواست برود شخصی دیگر آمد و گفت: این الاغ را دیدم که دارد می رود فهمیدم مال شما است، گرفتم و آوردم.

امام صادق علیه السلام فرمودند: فَضل الوقت الاول علی الاخیر کفضل الآ خره علی الدنیا (برتری نماز اول وقت بر آخر وقت، مثل برتری آخرت بر دنیا است {بحار ج ۸۲ ص ۳۵۹

اگر سر ظهر پدرت تو را صدا بزند و تو همان موقع بگویی بله، می گوید: بیا پدر جان کارت دارم، ولی اگر بعد از ظهر بروی بگوئی: پدر جان ظهر مرا صدا زدید، چکار داشتید؟ پدر می گوید: الان جواب می دهی. من ظهر تو را صدا زدم. نماز هم چنین است یعنی خداوند اول ظهر صدا می زند قد قامت الصلوه ولی تو بعد بروی و بگوئی الله اکبر….

کتاب ریشه ها

نویسنده: الکس هیلی
مترجم: علی‌رضا فرهمند
ناشر: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی (وابسته به مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر)
موضوع کتاب: ادبیات
موضوع کتاب: تاریخ
نوبت چاپ: نهم
تاریخ چاپ: ۱۳۹۲
شمارگان: ۱۰۰۰ نسخه
تعداد صفحه: ۶۹۵ صفحه

9

هدیه روز تولد آمریکا

نقشه‌ای در کار نبود که پژوهش‌های مربوط به ریشه‌ها و نوشتن این سرگذشت ۱۲ سال طول بکشد. انتشار این کتاب در ۲۰۰ سالگی استقلال ایالات متحده‌ی آمریکا کاملاً تصادفی است. این است که ریشه‌ها را به عنوان هدیه‌ی روز تولد به کشورم که بخش عمده‌ی ریشه‌ها در آن روی داده است تقدیم می‌کنم.

رئیس‌جمهور کنونی آمریکا یک سیاه‌پوست است. هرچند آمریکا این روزها نیاز دارد که مسأله‌ی تبعیض نژادی را حل شده معرفی نماید اما جنبش‌های نژادپرستانه‌ از بدو انتخاب باراک حسین اوباما، از هیچ حمله و توهینی به او دریغ نکردند.

با این حال موضوع آخرین پیشنهاد رهبر انقلاب برای مطالعه در مورد وحشی‌گری‌های آمریکا به شخص اوباما هم بی ارتباط نیست. آن هم نه از باب ظالم بودن، بلکه بدین سبب که نیای او و خانواده‌اش مثل آدم‌های این کتاب به آفریقا برمی‌گردند.

رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با ده‌ها هزار نفر از فرماندهان بسیج سراسر کشور در بخشی از بیانات‌شان به شاخصه‌های استعمار و استکبار پرداختند. ایشان یکی از این شاخصه‌ها را این‌گونه معرفی نمودند: «یکی از شاخص‌های دیگر استعمار و استکبار این است که جنایت را نسبت به ملت‌ها و نسبت به آحاد بشر مجاز می‌‌شمرند و اهمیت نمی‌‌دهند. این یکی از بلایای بزرگ استکبار در دوران جدید است.» بعد یک مثال روشن و مصداق معین هم بیان کردند که برخورد مستکبرین با بومیان آمریکا بود و برای دومین‌بار در سه ماه اخیر از یک کتاب خارجی اسم بردند و خواندن آن را مغتنم دانستند: رمان «ریشه‌ها» نوشته‌ی آلکس هیلی. ایشان چندی پیش از این هم در دیدار با فرماندهان سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی از کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» جواهر لعل نهرو با موضوع استعمار اسم برده بودند.

نامیرا

نویسنده: صادق کرمیار
ناشر: کتاب نیستان
موضوع کتاب: ادبیات
موضوع کتاب: دین
نوبت چاپ: اول
تاریخ چاپ: ۱۳۸۸
شمارگان: ۲۲۰۰ نسخه

10

نوشتن داستانی که مخاطب، آخرش را می‌داند کار آسانی نیست. و اینجاست که کرمیار با نگاه درست به عاشورا و استفاده از عنصر «رمانس» به خوبی بهره‌گرفته است.

بیش از هر چیز اسم کتاب است که خواننده را مشغول می‌کند؛ ابتدا به ذهن می‌رسد «نامیرا» فقط اسمی هنری است که برای جلب مخاطب انتخاب شده و یا ناشر و نویسنده خواسته‌اند ابهام داستان را زیاد کنند. اما کتاب را که تا انتها بخوانی معلوم می‌شود «نامیرا» ریشه در مفهوم «کل یوم‌ عاشورا و کل ارض کربلا» دارد. مفهومی که می‌گوید پهنه‌ی سرزمین کربلا به اندازه‌ی کل زمین وسعت پیدا کرده و عاشورا همیشه نمیراست.

«نامیرا» داستانی شخصیت‌محور است؛ رمانی با خرده‌روایت‌هایی از تغییر روش، هدف، آرزو و عاقبت آدم‌ها. این روزگار است که آدم‌ها را در محک انتخاب شدن و انتخاب کردن می‌گذارد و نویسنده‌ی نامیرا فقط تصویرساز صادق این رویدادهاست. نویسنده‌ی کتاب را به سبک رمان‌های کلاسیک با شروعی آرام آغاز می‌کند، تصویرسازی می‌کند، شخصیت‌ها را یک به یک وارد داستان می‌کند، آن‌ها را معرفی می‌کند و با داستان پیش می‌برد. «نامیرا» اسیر اختلاف روایت‌های تاریخی نشده و البته از عقبه‌ی تحقیقی درستی بهره برده است.

نوشتن داستانی که مخاطب، آخرش را می‌داند کار آسانی نیست. و اینجاست که کرمیار با نگاه درست به عاشورا و استفاده از عنصر «رمانس» به خوبی بهره‌گرفته است. دریغ جدی اینجاست که ای کاش سریال «مختارنامه» را بعد از خواندن «نامیرا» می‌دیدیم تا باورمان شود در کوفه‌ای که ۱۸هزار نامه برای امام حسین علیه‌السلام ارسال می‌شود چطور یکباره ورق بر می‌‌گردد و آدم‌هایی که تا دیروز مشتاق استقبال از پسر پیامبر و علی علیهماالسلام بودند، ناگهان با زرق و برق سکه‌های پسر مرجانه پشت او را خالی کردند، سفیرش را ‌کشتند و بزرگان کوفه ناگهان یار قدیمی ابن‌زیاد شدند؟

آن وقت بود که می‌فهمیدیم که عمرو بن‌حجاج -از سردرمداران دعوت امام به کوفه- که سعی می‌کرد سپاهی برای امام تهیه کند، چگونه با یک جلسه نشست و برخاست با والی خناس کوفه یک شبه از دوست به دشمن تبدیل می‌شود و سعی و همتش را بر این می‌گذارد که مقابل یاران امام حتی اگر دختر و دامادش باشند، بایستد؟

در «نامیرا» است که می‌فهمی بخشی از انبوه مردمی که به امام نامه نوشتند حضور امام را برای منافع شخصی خود می‌خواستند. امضاها به خاطر درد دین نبود بلکه برای طایفه‌ای سؤال این بود که چرا معاویه شام را برتر از کوفه دانسته است. وقتی که ابن‌زیاد سر کیسه را شل کرد و از بیت‌المال کیسه‌های طلا بخشید، دیگر آمدن امام فایده‌ای برای این قوم نداشت. قصور معاویه را یزید جبران کرده بود، شاید اگر امام می‌آمد به کوفه و زعامت قوم را برعهده می‌گرفت اینان باز هم مخالفت می‌کردند. هرچند ابن‌زیاد هلاکشان کرد و دستشان را به خون پسر  پیامبر آلوده کرد.

«نامیرا» یک مشخصه‌ی بارز دارد. نامیرا یک دوره‌ی فتنه‌شناسی است برای کسانی که در پی حق هستند و می‌خواهند بدانند که حق و باطل چگونه جابه‌جا می‌شوند. که حتی «عبدالله بن‌عمیر» با آن همه سابقه در جهاد با کفار تردید می‌کند که چرا پسر پیامبر به مقابله با یزید برخاسته است؟

«نامیرا» داستان عاشقانه هم دارد و نویسنده آگاهانه درام و رمانس را در کتابش خوب پرداخته است. «عشق» در نامیرا عشق بازاری نیست؛ آنجایی که سلیمه دختر عمرو بن‌حجاج با ربیع پیمان زناشویی می‌بندد و خوشحال است که همسرش محب علی و اولاد اوست و خشمگین می‌شود که چرا پدرش به حسین علیه‌السلام پشت کرده است. این عشق آن قدر قوی است که وقتی ربیع کارش به تردید می‌کشد، سلیمه هشدار می‌دهد که پیوند آن دو از سر حب علی و حسین. علیهماالسلام است

در داستان کسانی را می‌بینیم که در لحظه‌های آخر به کاروان امام می‌رسند و البته چه خوش می‌رسند. اینان مدیون یک لحظه محاسبه‌ی درست هستند تا بسوی امام بروند و البته می‌روند و می‌توانند با امام باشند.

داستان «نامیرا» تمامی ندارد اما تو باید تا انتهای کتاب بخوانی تا حس کنی چرا «اَنَس بن‌حارث کاهلی» خیلی قبل‌تر از واقعه‌ی عاشورا در کربلا به انتظار امامش نشسته است. اَنَس این‌قدر افق بلندتری دارد که  به «عبدالله بن‌عمیر» هم هشدار می‌دهد حرامیان و مسلمانان و مشرکان به زودی یکی می‌شوند! و بر بهترین خلق خدا هجوم می‌آورند.

 

 کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» را بخوانید

نویسنده: جواهرلعل نهرو
مترجم: محمود تفضلی
ناشر: موسسه انتشارات امیرکبیر
موضوع کتاب
تاریخ چاپ: هجدهم – ۱۳۹۲
تاریخ چاپ: اول – ۱۳۳۸
شمارگان: ۱۰۰۰ نسخه

 

12

 

توصیه رهبر انقلاب برای مطالعه

۳ ویژگی اصلی کتاب عبارتند از اینکه اولا تاریخی بومی است. دوم اینکه تحلیلی و توضیحی است و سوم آنکه به زبان ساده و برای جوانان و نوجوانان نوشته شده است. گو اینکه هیچ کتاب بدون اشکال در برداشت و نوشتار نیست اما تمام آنچه ذکر شد از این کتاب یک پیشنهاد خوب برای مطالعه تاریخ ساخته است.

درست سه سال پیش رهبر انقلاب در دیدار نخبگان جوان فرمودند: من یقین دارم شما جوان‌ها کمتر هم به تاریخ و به این چیزها اهمیت می‌دهید. یک‌هزارمِ آنچه را که اتفاق افتاده را هم شما در تبلیغات و در حرف‌ها نشنیده‌اید. این سخن که در ضمن بیان و توضیحی در مورد شرح جنایات انگلیسیها در همین تاریخ معاصر ما مطرح شد، به یک نویسنده مستند شده بود: جواهر لعل نهرو. مردی انقلابی و ضد انگلیسی.

در تابستان سال ۱۹۲۸ ایندیرا، دختر نهرو که در آن وقت ده ساله بود در شهری ییلاقی دور از پدرش به سر می‌برد. در آن تابستان نهرو یک سلسله نامه برای دخترش نوشت که در آن‌ها با زبانی ساده داستان آفرینش زمین و پیدا شدن زندگی و تشکیل نخستین قبایل و اجتماعات بشری را نقل کرد. بعد مجموعه‌ی آن‌ها را که ۳۰ نامه‌ی کوتاه بود به صورت کتابی منتشر نمود. نشیب و فراز زندگی اجتماعی  و سیاسی نهرو که اهداف بلند انقلابی اصیل را در سر داشت بارها و بارها به زندان کشاند. در سال ۱۹۳۰ که نهرو یکی از دوران‌های متعدد زندانش را می‌گذراند درصدد برآمد از فرصت و فراغتی که در زندان پیش می‌آید استفاده کند و نامه‌های تازه‌ای برای دخترش بنویسد. این نامه‌های تازه در مدتی نزدیک سه سال از اکتبر ۱۹۳۰ تا اوت ۱۹۳۳ در دو دوران مختلف زندان نوشته شد و در آن‌ها یک دوره تاریخ جهان منعکس می‌گشت. در اواخر سال ۱۹۳۳ که نهرو زندان خود را به پایان رساند، نامه‌های خود را مروری کرد و آماده‌ی چاپ ساخت اما چون به زودی در ۱۲ فوریه ۱۹۳۴ یکبار دیگر زندانی شد، خواهرش ویجایالکشمی پاندیت مجموعه‌ی آن‌ها را تنظیم کرد، «نگاهی به تاریخ جهان» نامید و در دو جلد به چاپ رساند.

استقبال از این کتاب به حدی بود که در سال ۱۹۳۸ نگاهی به تاریخ جهان نایاب شد. نهرو بار دیگر نوشته‌هایش را برای تجدید چاپ مورد بازنگری قرار داد و اصلاحاتی در آن به عمل آورد و یک فصل هم بر آن افزود. بدین ترتیب کتاب بار دیگر روانه بازار کتاب شد و آن قدر اعتبار یافت که هنوز پس از گذشت ۷۵ سال همچنان جزو کتاب‌های خوب تاریخ به شمار می‌آید.

نهرو با مقاومت و پافشاری بر اهداف استقلال‌طلبانه و مبارزه برای ایجاد هندوستان بزرگ و پس از طی سال‌ها مرارت و سختی بعد از استقلال هند، اولین نخست وزیر و رهبر انقلابی هند نو شد. بنابراین بسیاری از تحلیل‌ها و توضیحات جواهر لعل نهرو برای کسانی که می‌کوشند از تاریخ برای خود الهام  و راهنمایی کسب کنند و برای آینده ای که می‌سازند درس بیاموزند معنی و مفهوم بزرگ‌تری یافته است. نهرو در این کتاب خود را تاریخ نویس نمی‌داند. او یادداشت‌هایی را برای دخترش نوشته که پر از توضیح و تعلیل و روشنگری درباره رخدادهای تاریخی است. در واقع نوعی تاریخ تحلیلی است با تاکید بر حفظ نگاه هند و آسیا.

 

 

 

 

نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران

نویسنده: شهریار زرشناس
ناشر: کتاب صبح
موضوع کتاب: تاریخ
موضوع کتاب: سیاست
موضوع کتاب: علوم انسانی
نوبت چاپ: سوم
تاریخ چاپ: بهار ۱۳۸۷

 

13دغدغه رهبر انقلاب برای جوان انقلابی امروز

نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران” به قلم شهریار زرشناس، شرح سرگذشتِ روشنفکری از بدو پیدایشش در غرب، تا شکل‌گیری زمینه‌های آن در ایران، و حضور و تاثیرگذاری‌اش در دوران کنونی است. نویسنده کتاب، روشنفکریِ ایران را صورتی نازل و بی‌ریشه از روشنفکری غربی معرفی می‌کند و …

«من همه‌ی دغدغه‌ام این است که جوان انقلابی امروز، نداند ما بعد از چه دورانی، امروز در ایران مشغول چنین حرکت عظیمی هستیم. تاریخچه‌ی این صد و پنجاه، دویست سال اخیر از دوران اواسط قاجار به این طرف؛ از دوران جنگ‌های ایران و روس به این طرف را بخوانید و ببینید چه حوادثی بر این کشور گذشته است. یکی از این حوادث، ایجاد جریان روشن‌فکری وابسته است۱

کتابِ “نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران” شرح سرگذشت روشنفکری در همین دوره تاریخی است. روی جلد اول چوب کبریتی روشن میان دو انگشت و طرح جلد دوم دو چوب قرار گرفته‌اند که در بدو روشن شدن‌ خاموش شده‌ است! جلد اول به پیدایش روشنفکری و نسل اول آن در دوره مشروطه می‌پردازد و جلد دوم نسل دوم این جماعت و تا دوران پهلوی را .

روشنگری بیانگر جهان‌بینی و بینش حاکم بر دوران بسط و گسترش تمدن غرب است. و دارای چنان اهمیتی است که جریان غالب تفکر قرن هجدهم در غرب را با آن می‌شناسند. در فلسفه جدید، از دکارت به این سو، عقلی پدیدار شد که هرآن‌چه را روشن نبود، مردود می‌انگاشت. دکارت، عقل اومانیستی را معیار نهایی کشف حقیقت اعلام می‌کرد و بشر را بی‌نیاز از هدایت وحیانی و آسمانی. او در طلب احکامی بود که بدیهی و روشن باشند. روشنفکری در ادامه فلسفه دکارت به وجود آمد. روشنفکران نیز در جهت ترویج و تبیین آداب و مشهورات امانیستی عمل می‌کردند.

اما آنچه در ایران با عنوان روشنفکری سربرآورد، در قیاس با روشنفکریِ غرب، ماهیتی تقلیدی داشت. و صورتی ظاهری از آن بود. جریان روشنفکری در ایران محصول تطور طبیعی تاریخ ما نبود. روشنفکران و متجددان ایران مقلدانی ظاهرگرا بودند که پیشرفت کشور را در وابستگی به استعمارگران می‌دیدند. و بر این باور بودند که «اصلاح» و بهبود اوضاع کشور از مسیر ورود سرمایه‌‌های مادی و معنوی غرب می‌گذرد. میرزا ملکم‌خان ناظم‌الدوله که از پیشگامان روشنفکری در ایران است می‌گفت باید «دقیقا مثل اروپا عمل کرد». روشنفکری در ایران از زمان فتحعلی‌شاه قاجار ظهور کرد. و از ابتدا بنایی غیر دینی داشت.۲ «غرب مسلط به فناوری و علم، روزی که خواست در ایران، پایگاه تسلط خودش را مستحکم کند، از راه روشن‌فکری وارد شد. از میرزا ملکم‌خان‌ها و امثال این‌ها، تا تقی‌زاده‌ها، این روشن‌فکری دوران قاجار است که بیمار متولد شد. روشن‌فکری ایران، متأسفانه بیمار و وابسته متولد شد.

 

“نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران” به قلم شهریار زرشناس، شرح سرگذشتِ روشنفکری از بدو پیدایشش در غرب، تا شکل‌گیری زمینه‌های آن در ایران، و حضور و تاثیرگذاری‌اش در دوران کنونی است. نویسنده کتاب، روشنفکریِ ایران را صورتی نازل و بی‌ریشه از روشنفکری غربی معرفی می‌کند و می‌گوید مقدمه اقدام عملی جهت درهم شکستن ساختار کنونی غرب‌زدگیِ شبه مدرن و عبور تاریخی از آن، شناخت مبنایی و تئوریک غرب بر پایه خودآگاهی دینی است. ایده اصلی او، تبیین وضعیت روشنفکری در ایران، و شرح بیگانگی و تقابل آن با پیشینه تاریخی کشور است. به ادعای نویسنده استراتژی روشنفکری در ایران، استحاله هویت دینی نظام و تبدیل آن به یک رژیم سکولار است و خطرِ روشنفکری نئولیبرالی پس از انقلاب، تهاجم در برابر اسلام فقاهتی است. رویارویی‌ای که به نبرد سرنوشت تاریخ و مردم خواهد انجامید. از همین روست که زرشناس پس از توضیح بنیان‌های نظری پیدایش روشنفکری در غرب و بیان ریشه‌های خودبنیاد تفکر غربی، مدعی تضاد ذاتی و مبنایی حقیقت روشنفکری با دین و دیانت و گوهر قدسی و وحیانی آن می‌شود.

مشروطه‌شناسی

 

 

 

نویسنده: دکتر موسی نجفی
ناشر: آرما
موضوع کتاب: تاریخ
موضوع کتاب: سیاست
نوبت چاپ: اول
تاریخ چاپ: ۱۳۹۱
شمارگان: ۲۰۰۰ نسخه

شابک:

۹۷۸-۶۰۰-۶۰۷۷-۱۷-۸

14نحوه‌ی ارائه‌ی مطالب و تنظیم آن به نحوی است که به رئوس کلی، قواعد اساسی و مطالب کلیدی اشاره شده است و مطالب هر چند تخصصی است، ولی برای عموم مخاطبین و به‌خصوص جوانان، دانشجویان و طلاب قابل استفاده است.

کتاب «مشروطه‌شناسی» جزو مجموعه‌کتاب‌های «وَ أنتم الأعلَون» است که به موضوع تاریخ، تفکر و تمدن می‌پردازد. نگارنده هدف از گردآوری این مجموعه را شناخت “هویت تاریخی” عنوان کرده و کتاب شامل مجموعه ‌مقالات، مصاحبه‌ها و گفتارهای گردآوری‌ شده طی دو دهه درباره‌ی نهضت بیداری اسلامی در ایران است. البته نقطه‌ی ثقل مباحث این کتاب، عصر مشروطه و تحولات عمیق رویکرد اندیشه‌ی دینی در اداره‌ی جامعه و هم‌زمانی آن با ورود غرب‌گرایان به عرصه‌ی اداره‌ی جامعه است.

مشروطه‌‌شناسی از نهضت تحریم تنباکو شروع می‌شود، سپس از چیستی مشروطه می‌گوید؛ در فصل سوم به اندیشه‌ی سیاسی مشروطیت ایران می‌پردازد و با فصل«به سوی تمدن اسلامی» به پایان می‌رسد. نحوه‌ی ارائه‌ی مطالب و تنظیم آن به نحوی است که به رئوس کلی، قواعد اساسی و مطالب کلیدی اشاره شده است و مطالب هر چند تخصصی است، ولی برای عموم مخاطبین و به‌خصوص جوانان، دانشجویان و طلاب قابل استفاده است. آنان می‌توانند با این کتاب بدون گم‌کردن «خط تاریخ»، تا حدودی نسبت‌ها و ارزش‌ها و جریان‌ها را بفهمند و آگاهی اجمالی به ساحت بیداری اسلامی در این کشور حاصل نمایند .از دیگر ویژگی‌های این کتاب، رویکرد جریان تاریخی تا زمان حاضر است و توجه دادن به سیر تمدن‌ساز حوادث تاریخی. اصل در مطالعه‌ی این کتاب، گذار از تاریخ سیاسی به بصیرت سیاسی است. کتاب مشروطه‌شناسی پر از اصول و روشِ‌ شناخت پدیده‌های تاریخی و سیاسی است. از تاریخ اسلام مثال می‌زند تا رخدادی را در تاریخ مشروطه اثبات کند و بعد نشان می‌دهد که بین این دو با بیداری اسلامی چه رابطه‌ای هست.

موسی نجفی در کتاب آورده است: نهضت‌های شیعی در عین حالی که چیزی را نفی می‌کنند، یک الگوی اثباتی هم ارائه می‌دهند. به خلاف برخی فرهنگ‌ها و نهضت‌ها که تنها نفی می‌کنند و الگوی اثباتی ندارند. اساسا نهضت‌های شیعی نفی‌شان با اثبات است. اگر اثبات نداشته باشند مردم به آن‌ها دل نمی‌دهند؛ مثل قیام اباعبدالله، که در عین نفی حاکمیت و خلافت اموی اثبات ولایت اهل بیت هم هست.

 

 

طرح کلی اندیشه­ ی اسلامی در قرآن

 

((طرح کلی اندیشه­ ی اسلامی در قرآن)) حاصل پیاده سازی ۳۰ جلسه سخنرانی رهبر معظم

انقلاب، در رمضان المبارک ۱۳۵۳ در جمع جوانان، و در مسجد امام حسن مجتبای مشهد

است. حال و هوای متن  و همچنین نحوه ­ی چاپ کتاب، به زیبایی، انسان را به احوالات آن

زمان نزدیک می­کند. ­­­­

15

 

 

خواندن کتاب طرح کلی اندیشه­ ی اسلامی، از آن لحاظ که:

 

حاصل یک نگاه فعالانه و نوین به قرآن است.

محصول فکر یک حکیم درجه ۱مسلمان است.

حاوی مباحث بنیادین ایمان، توحید ، نبوت و ولایت است.

و حاوی اصول تفکر رهبر معظم انقلاب اسلامی است.

 

میتوان گفت مطالعه این کتاب بهترین آغاز ، برای شناخت تفکر رهبر معظم انقلاب،

و تفکر انقلاب اسلامی به شمار می ­آید. انشاءالله که از برکات خواندن این کتاب بهره­ مند شوید

و بعد از خواندن، به دیگران نیز، معرفی کنید.

  معرفی کتاب تازه منتشر شده‌ی “دوران جدید عالم”

 

به کوشش: سعید اشیری
ناشر: انقلاب اسلامی (وابسته به موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی)
موضوع کتاب: علوم انسانی
موضوع کتاب: تاریخ
تاریخ چاپ: بهار ۱۳۹۳
شمارگان: ۲۰۰۰ نسخه
تعداد صفحه: ۳۱۲ صفحه

16

 

 

 

دوران جدید عالم به روایت رهبر انقلاب

وقتی از دوران جدید عالم سخن می‌گوییم، شاید بسیاری گمان کنند که مرادمان دوران بعد از انقلاب صنعتی در اروپا است. اما رهبر انقلاب وقتی از دوران جدید عالم یاد می‌کنند، مرادشان دنیای بعد از انقلاب اسلامی است. کتاب «دوران جدید عالم» گفتمان انتقادی انقلاب اسلامی در شناخت تجدد را بر اساس بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای بررسی و تبیین نموده است.

وقتی از دوران جدید عالم سخن می‌گوییم، شاید بسیاری گمان کنند که مرادمان دوران بعد از انقلاب صنعتی در اروپا است. اما رهبر انقلاب وقتی از دوران جدید عالم یاد می‌کنند، مرادشان دنیای بعد از انقلاب اسلامی است. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در سخنانی فرموده‌اند:با انقلاب اسلامی در ایران و با تشکیل نظام اسلامی در این نقطه از عالم و با مبارزات طولانی‌ای که ملت ما پشت سر رهبر عظیم‌الشأنش برای حفاظت از انقلاب و اسلام انجام داد، عصر جدیدی با خصوصیاتی متمایز با دوران قبل در عالم به‌وجود آمد. قدرت‌های مادی دنیا چه بخواهند چه نخواهند، آمریکا چه بخواهد چه نخواهد، این دوران در دنیا آغاز شده و پیش هم رفته است.

 گفتمان انتقادی انقلاب اسلامی درباره تجدد
“دوران جدید عالم” این بار عنوان و موضوع یک کتاب قرار گرفته است. کتابی که گفتمان انتقادی انقلاب اسلامی در شناخت تجدد را بر اساس بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای  بررسی و تبیین نموده است.

این کتاب حاوی گزیده‌ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره‌ی ماهیت و آثار وقوع انقلاب اسلامی و استقرار نظام اسلامی در جهان معاصر است. این واقعه‌ی عظیم و تاریخ‌ساز، صف‌بندی موجود بین قدرت‌های بزرگ و مکتب‌های فکری و اعتقادی رایج در جهان را تغییر داد و سرآغاز عصری جدید و نویدبخش در جامعه‌ی بشری شد.

کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول به موضوع «انقلاب اسلامی و جهان متجدد» اختصاص دارد که از پنج فصل تشکیل شده است. در بخش دوم هم موضوع کلان «غرب‌شناسی و تجدد انتقادی» مورد بررسی قرار گرفته است. این بخش از ۱۳ فصل تشکیل شده است.

سعید اشیری، گردآورنده‌ی کتاب در مقدمه‌ی این اثر و توضیح چیستی آن نوشته است: کتاب دوران جدید عالم رویکرد انتقادی انقلاب اسلامی را نسبت به جهان متجدد غربی پی می‌‌گیرد که مبتنی بر سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی است. به‌لحاظ منابع تحقیقی، بررسی سخنان و نظرات معظم‌له در سال‌های مختلف مورد توجه بوده است و امید آن‌که نظم و نسق کتاب حاضر بتواند در فهم بهتر و روشن‌تر ماهیت و خصوصیات عالم غرب و تبیین نگاه انتقادی انقلاب اسلامی به آن راهگشا باشد.

 دوران جدید عالم؛ وعده الهی و سنت تاریخی
در بخشی از کتاب و به نقل از رهبر انقلاب آمده است:
«بدانید امروز تاریخ جهان، تاریخ بشریت، بر سر یک پیچ بزرگ تاریخی است. دوران جدیدی در همه‌ی عالم دارد آغاز می‌شود. نشانه‌ی بزرگ و واضح این دوران عبارت است از توجه به خدای متعال و استمداد از قدرت لایزال الهی و تکیه‌ی به وحی. بشریت از مکاتب و ایدئولوژی‌های مادی عبور کرده است. امروز نه مارکسیسم جاذبه دارد؛ نه لیبرال‌دمکراسی غرب جاذبه دارد. – می‌بینید در مهد لیبرال‌دموکراسی غرب، در آمریکا، در اروپا چه خبر است؛ اعتراف می‌کنند به شکست‌ – نه ناسیونالیست‌های سکولار جاذبه‌ای دارند.

امروز در میان ‌امت اسلامی، بیشترین جاذبه متعلق است به اسلام، به قرآن، به مکتب وحی؛ که خدای متعال وعده داده است که مکتب الهی و وحی الهی و اسلام عزیز می‌تواند بشر را سعادتمند کند. این یک پدیده‌ی بسیار مبارک و بسیار مهم و پرمعنایی است.
امروز در کشورهای اسلامی علیه دیکتاتوری‌های وابسته قیام شده است؛ این مقدمه‌ای است برای قیام علیه دیکتاتوری جهانی و دیکتاتوری بین‌المللی که عبارت است از دیکتاتوری شبکه‌ی فاسد و خبیث صهیونیستی و قدرت‌های استکباری.

علاقه‌مندان برای اطلاع از نحوه‌ی تهیه‌ی کتاب فوق می‌توانند با شماره تلفن‌های ۶۶۴۹۳۵۴۸-۰۲۱ و ۶۶۴۸۳۶۹۵-۰۲۱ تماس حاصل نمایند و یا به پایگاه اطلاع‌رسانی www.book-khamenei.ir  مراجعه کنند.

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*