دوشنبه, ۲۳, مهر ۱۳۹۷

پاسخ به سؤالات شرعی درباره مسائل تحصیلی ۸

بسم الله الرحمن الرحیم

پاسخ به سوالات شرعی درباره مسائل تحصیلی توسط حجت‌الاسلام والمسلمین فلاح‌زاده

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif بچه که بودم در کلاس اول ابتدایی وسایل هم­کلاسی­ها را برمی­داشتم. الان که دبیرستانی هستم باید در رابطه با لوازم­‌التحریرها چه کنم؟

لازم به ذکر است بعد از فهمیدن اینکه این کار دزدی است تمام سال­ها عذاب وجدان داشتم.

خدمت شما عرض کنم اولا احکام اسلام بن‌­بست ندارد. یعنی هیچ جا نمی­توانیم بگوییم که اینجا اسلام وظیفه را مشخص نکرده و در وضعیت بحرانی و بن­‌بست بمان! بلکه اسلام وظیفه را مشخص کرده است.

ایشان کارش خلاف بوده، حالا اگر مکلف نبوده گناهی مرتکب نشده است؛ یعنی حکم تکلیفی متوجه او نیست. اما حکم وضعی ضمان متوجه اوست؛ یعنی ضامن است جبران کند و فرقی نمی­کند شخص مکلف بوده یا نه؛ به هر حال مکلف هم که نباشد، ضامن است. اگر بچه بوده اید و بالغ نبوده اید، بعد از بلوغ باید جبران کنید و الان که به سن بلوغ رسیده اید وظیفه دارید نسبت به کسانی که لوازم­‌التحریر از آنها برداشته اید، رضایت آنها را جلب کنید.
ممکن است طرف بگوید نمی­توانم، آبروریزی می­شود، اگر آبروریزی می­شود لازم نیست به او بگویید برای چیست؛ بلکه به قیمت روز حساب کنید و برایش بفرستد ولو اینکه نداند از طرف کیست ولی بفهمد بابت چیست.

گاهی اوقات می­بینیم که طرف پولی به حسابش ریخته می­شود و نمی­داند از کجاست بعد آن هم ممکن است از طرف صاحبش برود صدقه دهد در این مورد که حق الناس جبران نشده است! اما اگر کلاً دسترسی ندارید و نمی­دانید این دانش­‌آموز کجا رفته، کجا زندگی می کند و دسترسی هم ندارید، در این صورت باید به عنوان مظالم عباد، آن هم به “قیمت روز” بپردازد. یعنی یا باید به دفتر حضرت آقا بپردازد یا اجازه بگیرد و خودش به فرد یا افراد فقیر و مستمندی که می­شناسد، بپردازد.

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif من در دوران تحصیلی بر اثر جهل در حق­‌الناس بودن اموال مدرسه، بیهوده از لوازمی مثل گچ و کاغذ استفاده کردم. حال چگونه می­توانم جبران کنم؟

اموالی که انسان از بیت‌المال استفاده بی­جا کرده، مثلا در مدرسه بی جهت گچ را برداشته و نوشته یا شیر آب را باز گذاشته یا لامپی را شکسته یا درختی را شکسته، هر چقدر ارزش داشته باشد موجب ضمان است و باید جبران کند.

جبرانش به این است که به همان مدرسه یا سازمان یا اداره­، مثل آن، یا قیمت آن را برگرداند.

اگر چیزی بوده که الان موجود است، همان را باید برگرداند. اگر خسارت دیده، باید خسارتش را جبران کند. اگر موجود نیست، مثلش را تهیه کند تحویل دهد. اگر نمی شود که مثلش را پرداخت کند، مثلا آب را باز کرده رفته، نمی شود الان بیست لیتر آب تهیه کند و بگوید آقا من بیست لیتر آب دوران دبیرستان هدر دادم و آب را باز گذاشتم و تحویل دهد! اینکه به درد نمی­خورد – اینجا میگویند “قیمی” است و قیمتش را باید بپردازد – در این صورت قیمتش را به روز حساب کند و به مدرسه برگرداند. اگر مدرسه را خراب کرده اند و موجود نیست، به اداره آموزش و پرورش آن منطقه بدهند. اگر آن هم وجود ندارد، به اموال دولتی و بیت‌المال برگرداند.

http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif اگر از تخته و ماژیکی که در کلاس­‌های دانشگاه گذاشته­‌اند استفاده غیر درسی داشته باشیم، آیا اشکال شرعی دارد؟

بله؛ زیرا آن را برای استفاده درسی یا برای استفاده استاد و شاگردان – که استاد مثلا از آنها می­خواهد درسی را روی تابلو بنویسند – گذاشته اند و برای هرکاری که نمی توان از آن استفاده کرد.

اگر کسی می­خواهد استفاده شخصی کند و درس بخواند، در خانه­‌اش باید از تابلو خانه خودش استفاده کند، استفاده از اینها اگر تخلف باشد جایز نیست و موجب ضمان است، یعنی ضامن است و باید جبران کند. اینکه چگونه جبران کند، باید هر مقدار که استفاده کرده به همان میزان بخرد و برای دانشگاه جایگزین کند، و اگر پیدا نمی­شود قیمتش را به قیمت روز بپردازد.

منبع: دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مد ظلّه.

الّلهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَعَجِّل فَرَجَهُم

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.